Na lang onderhandelen met het Rijk legt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten een nieuw Bestuursakkoord voor aan haar leden. Het Rijk delegeert voor zo’n 8 miljard euro taken naar lagere overheden (provincies, gemeenten en waterschappen), maar kort dat bedrag meteen met bijna 2 miljard euro.
Het hele Bestuursakkoord telt zo’n zestig bladzijden. Voor de gemeenten gaat het vooral om taken binnen het sociale domein. Zo gaat de Jeugdzorg van provincies naar gemeenten en wordt de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning), waarvoor de gemeenten verantwoordelijk zijn, verder uitgebreid.
De grootste overheveling betreft echter de nieuwe Wet Werken naar Vermogen (WWNV). In deze wet worden drie bestaande regelingen (voor bijstand, jong gehandicapten en sociale werkplaatsen) samengevoegd tot één brede voorziening om mensen zo efficiënt mogelijk naar werk te begeleiden. De gemeenten worden verantwoordelijk voor de uitvoering van deze nieuwe wet maar dragen ook de financiële risico’s.
De VNG delegatie heeft op dit terrein wel resultaat geboekt. Zo wordt de wet een jaar later ingevoerd (in 2013 ipv 2012) dan oorspronkelijk gepland, zodat gemeenten meer tijd hebben om zich voor te bereiden. Daarnaast komt er veel uitvoeringsvrijheid voor gemeenten en is er 400 miljoen euro beschikbaar voor de noodzakelijke omvorming van de gemeentelijke WSW-bedrijven (zoals Caparis). Toch denken veel gemeenten dat - vanwege de bezuinigingen - met de nieuwe wet de mogelijkheden voor kansarme werkzoekenden eerder af dan toenemen. En men vreest dat gemeenten grote financiële risico’s gaan lopen.
Het Rijk bezuinigt al in 2012 fors op de reïntegratiegelden (400 miljoen) en ook in de middelen voor de sociale werkplaatsen wordt flink het mes gezet (totaal zo’n 700 miljoen). Dit betekent dat van de ongeveer 100.000 mensen die nu bij de sociale werkplaatsen werken er op termijn zeker 70.000 elders emplooi moeten vinden. Het Rijk gaat er vanuit dat dit voor een groot deel gaat lukken op de reguliere arbeidsmarkt, terwijl gemeenten vrezen dat er een fors groter beroep zal worden gedaan op de bijstand, waarvoor zij de kosten dragen.
Onze Friese vertegenwoordiger in het VNG bestuur en wethouder sociale zaken van Leeuwarden, Marco Florijn, heeft aangeboden de gemeenten in onze provincie binnenkort uitgebreid te informeren over het onderhandelingsresultaat. Wellicht dat dan ook concreet kan worden gemaakt wat het bereikte akkoord in financiële zin betekent voor een gemeente als bijvoorbeeld Achtkarspelen. Op de Algemene Ledenvergadering van de VNG op 8 juni dit jaar zullen de gemeenten dan een finaal oordeel geven over het bereikte Bestuursakkoord.