Op 1 april presenteerden twintig ambtelijke commissies een keur aan bezuinigingsvoorstellen. Er heeft geen politiek-bestuurlijke aansturing plaatsgevonden. Resultaat: samenhang ontbreekt en met het effect van veel voorstellen is nauwelijks rekening gehouden. Eigenlijk zijn er maar een paar keuzes die echt zoden aan de dijk zetten.
Wat te denken van het voorstel om het verplicht eigen risico te verhogen van 165 naar 775 euro? Een kind kan bedenken dat dit leidt tot uitstel van noodzakelijk doktersbezoek en veel hogere kosten later. En wat kost het niet op termijn aan economische ontwikkeling wanneer nu wordt besloten projecten als de Haak om Leeuwarden niet uit te voeren en drastisch te korten op het compensatiepakket voor de Zuiderzeelijn? En dan die voorstellen om het Huis van Thorbecke grondig te verbouwen (provincies opheffen). Dat maakt zoveel defensieve energie los en de vereiste wijziging van de grondwet kent zo´n lange procedure. Dat werkt allemaal averechts en leidt af van waar het werkelijk om gaat.
In de NRC van dit weekend betoogt Sweder van Wijnbergen dat het eigenlijk gaat om het aanpakken van drie grote ' gaten in het systeem' : (1) de AOW - leeftijd moet omhoog, (2) de hypotheekrenteaftrek moet worden aangepakt en (3) de studiefinanciering moet worden versoberd. Wie het miljardentekort met succes wil aanpakken zal de politieke moed moeten hebben minstens twee van deze drie zaken aan te pakken. De rest is eigenlijk allemaal slechts bijvangst.
En wat betekent dit allemaal voor ons gemeentelijk huishoudboekje? Op het gemeentefonds zal flink worden gekort (zo´n 1.7 miljard euro). Steeds meer mensen zullen een beroep doen op een bijstandsuitkeringen en inkomsten uit leges en tarieven zullen afnemen. In de komende jaren zal er tussen de 2.6 en 5.2 miljoen euro structureel moeten worden bezuinigd. Dat is op een totale begroting van ongeveer 64 miljoen euro een aanzienlijk bedrag!
De nieuwe gemeenteraad zal de noodzakelijke keuzes al dit jaar moeten maken. Dat vereist politieke moed en daadkracht! In dit licht bezien is het begrijpelijk dat de formateur en de onderhandelende partijen niet over één nacht ijs gaan. Achtkarspelen is alleen gebaat bij een degelijke coalitie en een degelijk program. En daar willen we best nog een paar weken op wachten!
